نظریه برخورد تمدن ها (هانتینگون و منتقدانش)

پایان جنگ سرد بی‌تردید در زمره مهم‌ترین تحولاتی است که در اواخر قرن بیستم، سیاست بین‌الملل را دگرگون ساخته و چالش‌های فکری تازه‌ای را پیش روی ما قرار داده است. برای شناخت و تحلیل وضعیت جهان بعد از جنگ سرد و یا آنچه «نظام نوین جهانی» خواننده می‌شود، در غرب دو نظریه عمده: یکی خوشبینانه و دیگری هشدار‌دهنده ارائه شده است. نظریه نخست به پیروزی غرب در جنگ سرد معتقد است و «پایان تاریخ» و ختم تضادهای ایدئولوژیک و تفوق لیبرال دموکراسی غربی در سرار کره خاکی را نوید می‌دهد.